Θέμα ημερών είναι η συζήτηση του τελικού σχεδίου του προγράμματος "Καλλικράτης"στο υπουργικό συμβούλιο. Είναι πολύ πιθανό-και εφόσον το επιτρέψουν οι προτεραιότητες της άμεσης προώθησης του φορολογικού και ασφαλιστικού νομοσχεδίου - να τεθεί προς συζήτηση ακόμα και μέσα στην εβδομάδα, καθώς ο κύριος κορμός του, πλην του χωροταξικού μέρους, έχει παραδοθεί στον υπουργό Εσωτερικών Γιάννη Ραγκούση


Αν μετατεθεί για τη μεθεπόμενη βδομάδα θα συνοδεύεται και από το χωροταξικό σχέδιο, το οποίο θα καθορίζει τα όρια των νέων δήμων, αλλά και τα όρια των νέων περιφερειακών αυτοδιοικήσεων. Αυτό όμως που φαίνεται ότι «κλείδωσε» την βδομάδα που πέρασε είναι το σχέδιο για την Κεντρική Μακεδονία. Η πρόταση του υπουργείου προβλέπει τη συγκρότηση μητροπολιτικής αυτοδιοίκησης σε επίπεδο νομού Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης Κεντρικής Μακεδονίας. Οι περιφερειακοί σύμβουλοι που θα εκλέγονται από τις άμεσες περιφερειακές εκλογές θα είναι 71, από τους οποίους οι 41 θα προέρχονται από το νομό Θεσσαλονίκης, 7 από τις Σέρρες, 5 από καθέναν από τους νομούς Ημαθίας, Πέλλας και Πιερίας, ενώ οι νομοί Κιλκίς και Χαλκιδικής θα εκλέγουν από 4.

Οι 41 περιφερειακοί σύμβουλοι του νομού Θεσσαλονίκης θα εκλέγουν μητροπολιτική επιτροπή με 15 μέλη, από τα οποία τα εννιά θα ανήκουν στην πλειοψηφία του περιφερειακού συμβουλίου και τα έξι μέλη στην αντιπολίτευση. Η μητροπολιτική επιτροπή θα τελεί υπό την εποπτεία του τοπικού αντιπεριφερειάρχη. Οπως είναι γνωστό, κάθε υποψήφιος περιφερειάρχης θα κατέρχεται στις εκλογές με τους υποψήφιους αντιπεριφερειάρχες του, οι οποίοι θα εκλέγονται άμεσα από το λαό. Ο τοπικός αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, λοιπόν, πέρα από τις άλλες αρμοδιότητές του, θα έχει και τις μητροπολιτικές αρμοδιότητες που θα εκτείνονται σε τέσσερις τομείς: το υπερτοπικό πράσινο, οι μητροπολιτικές συγκοινωνίες, οι αστικές αναπλάσεις και η πολιτική προστασία. Η νέα διοικητική οργάνωση της Θεσσαλονίκης θα συμπληρώνεται πιθανότατα από τους τέσσερις νέους δήμους της Α' Θεσσαλονίκης (από τη συνένωση των 14 που λειτουργούν σήμερα) και από 9 ή 10 δήμους στη Β' Θεσσαλονίκης.

Πόροι και αρμοδιότητες

Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, στο μεγάλο κεφάλαιο των αρμοδιοτήτων θα συμπεριλαμβάνει πλήθος εξουσιοδοτικών διατάξεων, προκειμένου να ολοκληρωθεί η μεταφορά στους νέους δήμους του συνόλου των αρμοδιοτήτων τόσο από τη σημερινή νομαρχιακή αυτοδιοίκηση όσο και από τις περιφέρειες αλλά και από τα υπουργεία. Παρότι οι νέοι δημοτικές αρχές που θα εγκατασταθούν από 1/1/11 θα έχουν ένα μεγάλο όγκο νέων αρμοδιοτήτων, όπως, για παράδειγμα, όλο το πολεοδομικό έργο, η πλήρης μεταφορά των αρμοδιοτήτων αναμένεται να ολοκληρωθεί σε βάθος διετίας. Η ρητή πρόβλεψη που θα συμπεριλαμβάνεται στο νομοσχέδιο είναι ότι για όποια υπηρεσία μεταφέρεται στους νέους δήμους θα μεταφέρονται και οι αντίστοιχοι πόροι, αλλά και το προσωπικό. Το πιθανότερο είναι ότι για τη μεταφορά του προσωπικού θα υπάρχει ένα μικρό μεταβατικό διάστημα για εθελοντικές μετατάξεις εργαζομένων και στη συνέχεια οι μετατάξεις θα είναι υποχρεωτικές, προκειμένου να καλυφθούν κενά που θα έχουν δημιουργηθεί.

Από τις πιο δραστικές αλλαγές αναμένεται να είναι αυτές που αφορούν το κεφάλαιο των οικονομικών, καθώς «κλείδωσε» η χρηματοδότηση των νέων δήμων με ποσοστό των εσόδων από το ΦΠΑ. Η σχετική ρύθμιση θα συνοδεύεται από κίνητρα για αύξηση των εσόδων της κάθε περιοχής από το ΦΠΑ, ενώ θεσπίζονται νέοι αυστηροί μηχανισμοί για τον έλεγχο των οικονομικών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ολοι οι δήμοι υποχρεούνται να αναρτούν στο διαδίκτυο όλες τις διοικητικές τους αποφάσεις. Μάλιστα, προβλέπεται ότι δε θα έχουν ισχύ οι αποφάσεις αν δε δημοσιοποιούνται. Συγκροτείται Ειδική Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας των ΟΤΑ στο υπουργείο Εσωτερικών, με αποκεντρωμένη συγκρότηση στην έδρα κάθε γενικής διοίκησης, με αρμοδιότητα τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των δήμων. Σε κάθε γενική διοίκηση επικεφαλής ορίζεται προϊστάμενος της Υπηρεσίας Εποπτείας, ο οποίος είναι νομικός με αυξημένα προσόντα, επιλέγεται έπειτα από προκήρυξη των εν λόγω θέσεων και διαδικασία που διενεργείται από το ΑΣΕΠ και υπηρετεί ως επί θητεία υπάλληλος για πέντε έτη. Η Ειδική Υπηρεσία στελεχώνεται με ειδικό επιστημονικό προσωπικό αυξημένων προσόντων, το οποίο επιλέγεται μέσω ΑΣΕΠ, καθώς επίσης και από μετατάξεις προσωπικού κατηγορίας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, το οποίο υπηρετεί σήμερα σε οργανικές μονάδες των περιφερειών που ασχολούνται με την εποπτεία επί των ΟΤΑ. Επίσης, όλοι οι δήμοι πλέον θα υπάγονται στον προληπτικό έλεγχο δαπανών από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ εφαρμόζεται σταδιακά και το διπλογραφικό σύστημα. Στο νομοσχέδιο θα προβλέπεται και ένα εξειδικευμένο πλαίσιο με το οποίο θα τίθενται προϋποθέσεις, όρια και περιορισμοί στη δυνατότητα των δήμων να συνάπτουν δάνεια καθώς και οι διαδικασίες ελέγχου στο δανεισμό.

Ο τρόπος εκλογής

Περιορισμένες αλλαγές θα προβλέπει το νομοσχέδιο στον τρόπο ανάδειξης των νέων οργάνων των δήμων και των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων. Οι αντιπεριφερειάρχες, που ουσιαστικά θα είναι οι επικεφαλής των παλαιών νομαρχιών, θα εκλέγονται απευθείας και χωρίς σταυρό από το εκλογικό σώμα, ενώ ένας εκ των τριών δημοτικών συμβούλων που θα συγκροτούν τα τοπικά συμβούλια θα εκλέγεται από το σύνολο των ψηφοφόρων του νέου δήμου και οι άλλοι δύο μόνον από το εκλογικό σώμα του εκάστοτε τοπικού συμβουλίου.