Μαθητές στη Σταυρούπολη μαθαίνουν για τη χρήση της νανοτεχνολογίας

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΒΑΣΩ ΝΤΟΥΝΑ

«Ενα μικροσκοπικό δημιούργημα της νανοτεχνολογίας στο μπουφάν ενός ορειβάτη σίγουρα θα ήταν πολύ χρήσιμο. Τι συνέπειες, όμως, θα είχε αυτό, εάν ενσωματωνόταν στα ρούχα κάθε πολίτη;». Το ερώτημα θέτουν οι 20 μαθητές της α' και β τάξης του 4ου ΓΕΛ Σταυρούπολης, όπου εφαρμόζεται το πιλοτικό πρόγραμμα «Nanoyou», που συντονίζει το Ευρωπαϊκό Σχολικό Δίκτυο. Το πρόγραμμα «τρέχει» σε ακόμη 25 σχολεία σε όλη την Ευρώπη και έχει ως στόχο να ενημερώσει τη νέα γενιά για τη χρήση της νανοτεχνολογίας.

Τα εργαλεία του μαθήματος δεν είναι άλλα από μερικούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές με σύνδεση στο Ιντερνετ και... διάθεση για προβληματισμό. Μέσα από μια ιστοσελίδα, την www.nanoyou.eu, οι νεαροί μαθητές έρχονται σε επαφή με τη θεωρία για τη νανοτεχνολογία, τα επιτεύγματά της σε διάφορους επιστημονικούς τομείς, όπως η ιατρική, η πληροφορική, η χημεία.

Συζητούν με μαθητές από άλλα σχολεία της Ευρώπης, οι οποίοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα, ενώ μπορούν να παρακολουθήσουν και να κάνουν εικονικά πειράματα στα ηλεκτρονικά εργαστήρια της ιστοσελίδας και στη συνέχεια να προβληματιστούν...

«Ενας μαγικός κόσμος γύρω μας»

«Ο κόσμος της νανοτεχνολογίας φαντάζει πραγματικά μαγικός στα μάτια των μαθητών», εξηγεί ο Σταύρος Νικολάου, καθηγητής Πληροφορικής και υπεύθυνος του προγράμματος στο 4ο ΓΕΛ Σταυρούπολης. Το πρόγραμμα γίνεται σε συνδυασμό με το μάθημα Πληροφορικής. Οι μαθητές μαθαίνουν πώς η νανοτεχνολογία εφαρμόζεται στην πράξη. Το ενδιαφέρον αυξάνεται όταν τελικά ανακαλύπτουν πως ένα σωρό από τα λεγόμενα γκάτζετ που χρησιμοποιούν στην καθημερινότητά τους έχουν δημιουργηθεί με βάση αυτό το εργαλείο.

Η δουλειά όμως του μαθήματος δε σταματά εκεί, καθώς παράλληλα τους δίνεται η δυνατότητα να δουν τις τυχόν αρνητικές συνέπειες και να σκεφθούν κριτικά.

«H νανοτεχνολογία θα επιφέρει επανάσταση σε διάφορους κλάδους της επιστήμης, όπως η ιατρική, η πληροφορική, η επιστήμη υλικών, η παραγωγή ενέργειας. Κατά συνέπεια θα επηρεάσει τη ζωή κάθε πολίτη στο άμεσο μέλλον», εξηγεί ο Σταύρος Νίκου.

Οι αρνητικές συνέπειες

«Η χρήση της νανοτεχνολογίας μπορεί να έχει και αρνητικές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και ηθικές συνέπειες. Αυτές προσπαθούμε να δούμε μέσα από το μάθημα και να ανακαλύψουμε πώς θα αποφευχθούν», λέει ο κ. Νίκου, φέρνοντας ως παράδειγμα το «μακροάργυρο», ο οποίος έχει αποδειχθεί ασφαλής και χρησιμοποιείται ήδη σε κάλτσες, εσώρουχα και άλλα προϊόντα, επειδή έχει ισχυρές μικροβιοκτόνες ιδιότητες και εμποδίζει την κακοσμία. Παρ' όλα αυτά κανείς δε γνωρίζει τι επιδράσεις θα είχαν στις διάφορες μορφές ζωής τα πολύ μικρότερα σωματίδια νανοαργύρου που καταλήγουν στην αποχέτευση. Ανησυχία εκφράζεται επίσης για τα νέα υφάσματα που περιέχουν νανοσωλήνες και δε χρειάζονται βαφή - το χρώμα τους καθορίζεται από τη διάμετρο των νανοσωλήνων.

Το πρόγραμμα

Το πρόγραμμα συντονίζεται από το Ευρωπαϊκό Σχολικό Δίκτυο σε συνεργασία με διεθνή επιστημονικά ιδρύματα, όπως το Κέντρο Νανοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, το Επιστημονικό Πάρκο Βαρκελώνης, το κέντρο Νανοεπιστημών του Πανεπιστημίου του Ααρχους στη Γερμανία, το Κέντρο Κοινωνικής Καινοτομίας στη Βιέννη, το ORT του Ισραήλ και άλλα.

Η συμμετοχή στα μαθήματα είναι εθελοντική και όπως τονίζει ο υπεύθυνος καθηγητής στο πρόγραμμα Σταύρος Νίκου, το ενδιαφέρον των μαθητών για αυτό το τεχνολογικό εργαλείο είναι μεγάλο. Στο πρόγραμμα μέχρι στιγμής συμμετέχουν 25 συνολικά σχολεία από όλη την Ευρώπη και ένα από την Ελλάδα. Στο τέλος κάθε σχολείο θα αμειφθεί με 1.000 ευρώ για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα, που θα επαναληφθεί και στο νέο ακαδημαϊκό έτος. Δικαίωμα συμμετοχής έχει κάθε σχολείο καταθέτοντας απλά μια αίτηση.