ΤΗΣ ΧΡΥΣΑΣ ΝΑΝΟΥ
Ενα βιβλίο τυπωμένο -για λόγους οικονομίας- στην πίσω πλευρά χαρτιού ταπετσαρίας που έμελλε ωστόσο να γίνει το μανιφέστο ενός σημαντικού καλλιτεχνικού κινήματος και σήμερα γιορτάζει τα 100 του χρόνια: το «Δόκανο Των Δικαστών» ή «Sadok Sudei», όπως είναι ο τίτλος του στα ρωσικά, το μανιφέστο των Ρώσων κυβοφουτουριστών, είναι ο πρωταγωνιστής της νέας έκθεσης με έργα της Συλλογής Κωστάκη που παρουσιάζει το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης.
Στην έκθεση, που θα εγκαινιαστεί στις 19 Φεβρουαρίου στη Μονή Λαζαριστών, παρουσιάζονται έργα των πρώτων χρόνων της Ρωσικής Πρωτοπορίας (1900 - 1915) από τη Συλλογή Κωστάκη, με έμφαση στην περίοδο του κυβοφουτουρισμού και με αφορμή τα 100 χρόνια από την έκδοση του περίφημου βιβλίου, ο τίτλος του οποίου δεν είναι παρά ένα λεκτικό παιχνίδι, ένας παράδοξος παρηχητικός συνδυασμός λέξεων, όπως εξηγεί στον «Α» η διευθύντρια του ΚΜΣΤ, Μαρία Τσαντσάνογλου.
Στους χώρους της Μονής Λαζαριστών θα παρουσιαστούν σχέδια από τα ταξίδια της Ποπόβα στην Ευρώπη (Γαλλία - Ιταλία), κυβοφουτουριστικές μελέτες του Ιβάν Κλιουν, καθώς, επίσης, και πρώιμα έργα της Νατάλια Γκοντσαρόβα, της Ελένα Γκουρό, του Μιχαήλ Λαριόνοφ, του Ιβάν Πούνι, της Ολγας Ροζάνοβα, της Ναντιέζντα Ουνταλτσόβα. Ολα τα έργα προέρχονται από τη Συλλογή Κωστάκη και πολλά από αυτά δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ στο κοινό. Η έκθεση συνοδεύεται από εκδόσεις της περιόδου του ρωσικού κυβοφουτουρισμού με επίκεντρο το βιβλίο «Το Δόκανο Των Δικαστών», που εκδόθηκε το 1910.
Στο πλαίσιο της έκθεσης η ποίηση συναντά τις εικαστικές τέχνες, καθώς στα έργα του κυβοφουτουρισμού συνδιαλέγονται ο φουτουρισμός που έχει τις ρίζες του στη λογοτεχνία και ο κυβισμός που αφορά τα εικαστικά. «Ο κυβοφουτουρισμός, που δέχτηκε επιρροές από το γαλλικό κυβισμό και τον ιταλικό φουτουρισμό υπήρξε το πρώτο αμιγώς ρωσικό κίνημα», τονίζει η κ. Τσαντσάνογλου. «Μέσω του κινήματος αυτού άνοιξε ένας νέος δρόμος στην τέχνη. Οι εκπρόσωποί του, μια νέα γενιά Ρώσων δημιουργών, εντόπισαν τα στοιχεία των δυτικών πρωτοποριών των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα που τους ενδιέφεραν και έκαναν μία σύνθεση όλων αυτών δημιουργώντας μία καινούργια εικόνα». Η έκθεση έχει ως όριο το 1915, εποχή κατά την οποία τελειώνει η αναπαραστατική ζωγραφική. «Ο κυβοφουτουρισμός είναι το τελευταίο κίνημα οι εκπρόσωποι του οποίου ζωγραφίζουν, έστω και αφαιρετικά, παραστάσεις. Αμέσως μετά, με τον Μαλέβιτς και το σουπρεματισμό θα ερχόταν η πλήρης κατάργηση της αναπαραστατικής τέχνης», τονίζει η διευθύντρια του ΚΜΣΤ.
Στο πλαίσιο των πειραματισμών των κυβοφουτουριστών για την αναζήτηση νέων μορφών για τις τέχνες τυπώθηκαν και τα πρώτα φουτουριστικά βιβλία, με κυβιστική και πριμιτιβιστική εικονογράφηση, με τυπογραφικούς πειραματισμούς και χρήση «υπέρλογης» ποιητικής γλώσσας, με πλέον περίφημο δείγμα το «Δόκανο Των Δικαστών».
Στο πλαίσιο της έκθεσης, που θα διαρκέσει ώς τα τέλη Μαΐου, θα διοργανωθούν προβολές ταινιών, κύκλος διαλέξεων και ειδικό αφιέρωμα στα 80 χρόνια από τον θάνατο του Ρώσου φουτουριστή ποιητή Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι.
Netvolution